-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

 

Zdjęcia miasta

Brak zdjęć

Dodaj zdjęcia
 

Polecane obiekty


    aby polecić obiekt musisz być zalogowanym
     

    Tu byli

    Będziesz pierwszy, kliknij tutaj

     

    Wydarzenia

    w najbliższym czasie brak zarejestrowanych wydarzeń


    Dodaj wydarzenie
    Pokaż więcej wydarzeń w tym mieście
     

    Ciekawe linki o mieście

      Aby dodać link musisz być zalogowany
      Gorzków-Osada
      gmina Gorzków, powiat krasnostawski, województwo lubelskie
      Fakty
      Informacje praktyczne
      Wydarzenia cykliczne
      Opis

      Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 4149 osób. Według danych z roku 2002 gmina Gorzków ma obszar 96,19 km², w tym: użytki rolne: 85%, użytki leśne: 10%. Gmina stanowi 8,45% powierzchni powiatu.

      Historia

      Gorzków jest jedną z najstarszych miejscowości Województwa Lubelskiego. Pierwsze wzmianki w żródłach pisanych pochodzą z roku 1359. Znajdują się w traktacie granicznym między Królestwem Polskim a Litwą. W imieniu chełmskiego bojarstwa wystąpił wówczas Andrzej z Gorzkowa - najprawdopodobniej protoplasta rodu Gorzkowskich herbu Tarnawa. Traktat jest ważnym źródłem do dziejów regionu, odzwierciedlającym w znaczny stopniu średniowieczną granicę polsko-ruską. Gorzków należał wówczas do ziemi chełmskiej, a miejscowi bojarzy i chłopi wyznawali prawosławie. Dopiero Ludwik Węgierski w roku 1377 zorganizował wyprawę na Ruś i ostatecznie wcielił ziemię chełmską do Królestwa Polskiego. Dalsza integracja tych terenów z Koroną nastąpiła w czasach panowania Władysława Jagiełły. W roku 1404 biskup chełmski Stefan wystawił pierwszy dokument w sprawie kościoła i parafii w Gorzkowie, dotyczący zmiany dziesięciny snopkowej na pieniężną. Wg dokumentu w Gorzkowie było 5 rodzin katolickich, pozostałych określano jako „schizmatyków”. Proboszczem parafii św. Stanisława był wówczas Mikołaj z Sandomierza herbu Trąby, póżniejszy podkanclerzy wielki koronny, arcybiskup gnieżnieński i pierwszy prymas Polski. Godność prymasa uzyskał na soborze Konstancji w latach 1414 – 1418. Wspólnie z Pawłem Włodkowicem przewodniczył polskiej delegacji, był nawet wysuwany jako kandydat na papieża. W XV – XVI wieku Gorzków oraz okoliczne wsie (Wielkopole, Chorupnik, Czysta Dębina) stanowiły gniazdo rodowe Gorzkowskich herbu Tarnawa. Byli to przedstawiciele średniozamożnej szlachty ziemskiej. Pod względem administracyjnym obszar należał do województwa ruskiego. Gorzkowscy dostarczali wielu solidnych urzędników powiatowi krasnostawskiemu i chełmskiemu. Troszczyli się także o rozwój i uposażenie parafii. W roku 1453 Piotr i Elżbieta Gorzkowscy podarowali proboszczowi Andrzejowi i jego następcom duży staw rybny w swej miejscowości. Okres Rzeczypospolitej Obojga Narodów (od 1569 roku) w dziejach Gorzkowa należy uznać za czas niebywałego prosperity. Warto podkreślić, że przemożny wpływ na rozwój tych terenów wywierał Jan Zamoyski, starosta krasnostawski, a przede wszystkim kanclerz i hetman wielki koronny w czasach panowania Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy. Właśnie w granicach powiatu krasnostawskiego hetman założył prywatne miasto Zamość, ważny ośrodek kultury i punkt strategiczny (twierdza zamojska). Pod protektoratem potężnego magnata zaczęły rozwijać się talenty i fortuny rodów Źókiewskich i Sobieskich. Z Żółkiewskimi (dwie linie: herbu Lubicz i Bończa) najprawdopodobniej skoligaceni byli Gorzkowscy. W ogólności, okolice te zamieszkiwała liczna szlachta rolnicza, czynnie uczestnicząca w życiu publicznym i wojskowym. Majątki na skutek dziedziczenia i mariaży małżeńskich ulegały znacznemu rozdrobnieniu. Z początkiem XVII wieku wśród właścicieli Gorzkowa figuruje Jakub Sobieski, ojciec przyszłego króla Jana III Sobieskiego. W posiadanie dóbr wszedł poprzez związek małżeński z Zofią Daniłowiczówną, która wniosła w posagu rozległy majątek Żółkiewskich, w tym skrawek Gorzkowa. Aktywna szlachta przejmowała także najnowsze prady umysłowe płynące z Zachodu. W 1568 posesjonaci z Gorzkowa spustoszyli drewniany kościół i wypędzili plebana Marcina. W miejsce świątyni utworzono zbór kalwiński. Dopiero kontrreformacja w czasach Zygmunta III Wazy przyniosła nawrót szlachty na katolicyzm. Zjawisko o charakterze ogólnokrajowym znalazło swoje odzwierciedlenie również w Gorzkowie. W 1623 roku Stanisław Gorzkowski rozpoczął budowę kościoła katolickiego. Nowym proboszczem został Stanisław Skrzynna - wikariusz z kolegiaty lubelskiej. Prace zakończono w 1647 roku, a konsekrował go bp Mikołaj Świrski. Przy kościele znajdował się również parafialny cmentarz. W czasie budowy kościoła, w 1638 roku proboszcz w Krasnymstawie ks. Czarnotorski oskarżył Jakuba Sobieskiego - dziedzica Chorupnika, że będąc luteraninem zabrał grunta kościoła chorupnickiego, dokumenty ukrył, a samą siątynię rozebrał i wybudował z niej oborę. Trybunał Koronny dla Małopolski w Lublinie powołał do wyjaśnienia sprawy specjalną komisję świecko-duchowną. Ustalono, że Sobieski ma w ciągu 3 lat wystawić w Chorupniku nowy kościół wraz z plebanią. Sobieski odwołał się od werdyktu i ostatecznie sprawę zakończył ugodą z ks. Markiem Rybułowiczem - nowym plebanem w Gorzkowie, budując kaplicę w Chorupniku Upadek Rzeczypospolitej w połowie XVII w. dotkliwie odczuli mieszkańcy Gorzkowa. Prawdopodobne, że w 1649 roku ziemię gorzkowską pustoszyli kozacy Bohdana Chmielnickiego, który oblegał wówczas Zamość. W kilka lat później rabowali tutaj Szwedzi Karola X Gustawa. Chłopi chronili się w lasach, a zamożniejsza szlachta uciekała do Zamościa. Wojny przyniosły znaczne wyludnienie i upadek gospodarczy. Świetność okolicy próbował odbudować Jan III Sobieski, który uwielbiał wypoczywać w rodzinnym, położonym niedaleko od ziemi gorzkowskiej majątku Pielaszkowice, posiadał także dobra w samym Gorzkowie. W roku 1689 nadał wsi Gorzków prawa miejskie, założył i uposażył szpital dla ubogich przy kościele oraz bibliotekę. W ciągu kilkunastu lat powstało tym terenie miasteczko o charakterze rolniczo – targowym, założone na planie otwartym, z czworobocznym rynkiem i czterema ulicami wychodzącymi z jego narożników. Do Gorzkowa masowo zaczęli napływać Żydzi. To osadnictwo popierała szlachta, bo była zainteresowana ożywieniem gospodarczym. Po III rozbiorze Rzeczypospolitej w 1795 roku Gorzków znalazł się pod kontrolą Austrii. W tym samym roku ks. Jan Wierzbicki, kanonik smoleński i dziekan krasnostawski oraz turobiński, poświęcił nowy cmentarz gorzkowski, wybudowany przy drodze do Wielkopola, naprzeciw wsi Zamostek. Cmentarz funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Również w tym czasie staraniem proboszcza Wężyka wybudowano przy kościele murowaną dzwonnicę. W roku 1809 Gorzków został włączony do Księstwa Warszawskiego. Powstała też szkoła początkowa (1810 r.). Dwa lata później miasto zniszczył pożar, przestał również egzystować miejscowy szpital. Najpewniej miało to związek z odwrotem resztek Wielkiej Armii Napoleona spod Moskwy, bądź wkraczaniem wojsk moskiewskich na te tereny. Ostatecznie na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego powstało Królestwo Polskie, a Gorzków znalazł się administracyjnie w granicach powiatu krasnostawskiego w województwie lubelskim. W roku 1827 Gorzków liczył 46 dymów i 301 mieszkańców, w 1861 roku było 38 dymów i 378 mieszkańców. (W tej liczbie 218 Żydów). Istniała synagoga i młyn. Okoliczna szlachta i chłopi licznie wzieli udział w powstaniu styczniowym. Po reformie uwłaszczeniowej z 1864 roku pojawił się nowy element w życiu wsi: samorząd wiejski, a Gorzków stal się centrum administracyjnym o charakterze lokalnym. W roku 1869, za patriotyczną postawę mieszkańców w ostatnim powstaniu car Aleksander II pozbawił miejscowość praw miejskich. Degradacja nie miała większego wpływu na rozwój osady. W roku 1877 mieszkało w niej już 705 osób (w tym 467 Żydów). Mieszkańcy po raz kolejny uaktywnili się podczas rewolucji 1905 roku. Kilku chłopów z sąsiedniej wsi Zamostek zostało aresztowanych za działalność antycarską. Bezpośrednio przed wybuchem I wojny światowej w Gorzkowie było 1300 mieszkańców, a zdecydowan? przewagę miała ludność wyznania mojżeszowego. W 1914 roku osada została zajęta przez Austriaków. Kiedy klęska Niemiec w 1918 roku stała się oczywistością miejscowa ludność rozbrajała odziały Wehrmachtu. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku Gorzków zachował status podstawowej jednostki administracyjne (gminy). Według spisu z 1921 roku było w nim 691 osób, w tym 434 żydów i 257 katolików. W 1922 r. wzniesiono murowany budynek z arkadowym wejściem. Urząd Gminy znajduje się w nim do teraźniejszości. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Gorzkowie działały partie polityczne (ludowcy, endecja, komuniści). Rozwijała się oświata o charakterze podstawowym i formy spółdzielczości. W 1920 roku w Gorzkowie powstała parafia polskokatolicka, a w latach 1927 – 1929 wzniesiono murowany kościół na planie krzyża łacińskiego. Patriotyzm miejscowej ludności był wystawiony na kolejną próbę podczas II wojny światowej (1939 – 1945). Był to czas okupacji nazistowskiej i sowieckiej. Hitlerowcy całkowicie wymordowali ludność żydowską. Organizowane masowe rozstrzeliwania i wywózki do obozów zagłady. Diaspora żydowska w Gorzkowie przestała istnieć. Ocaleli tylko nieliczni jej przedstawiciele, glównie dzięki pomocy miejscowej ludności. Na ziemi gorzkowskiej działał silny ruch oporu, przede wszystkim oddziały ZWZ-AK i BCh. Dowódcą obwodu AK w powiecie krasnostawskim był kpt. Franciszek Jarocki "Jaćwing" z Borowa w ziemi gorzkowskiej. W roku 1965 postawiono w centrum Gorzkowa pomnik ku czci poległych w czasie II wojny światowej. W 1990 tablicę pamiątkową zamieszczono w kościele św. Stanisława. Po 1945 roku nie powiodły się pomysły władz w zakresie kolektywizacji i spółdzielczości. W 1975 roku Gorzków znalazł się w obrębie województwa zamojskiego, co było swoistym „novum” zerwaniem wielowiekowych związków z ziemią krasnostawską. Tradycyjny porządek przywróciła dopiero ostatnia reforma administracyjna z 1999 roku. Negatywnym zjawiskiem ostatnich dziesięcioleci był natomiast stały odpływ ludności w poszukiwaniu pracy. O ile w 1961 roku w Gorzkowie mieszkało 500 osób, to w 1978 było już tylko 381. Negatywny trend utrzymuje się do dnia dzisiejszego.

      Polecane obiekty

      Komentarze i oceny

      Brak komentarzy
       

      Dodaj komentarz

      Zaloguj się tutaj


       -

      Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2018 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW