Opony wielkopostne w Orawce

gdziebylec.pl ⇒ Odkrywamy nieodkryte ⇒ Opony wielkopostne w Orawce

Bezcenne figuralno-ornamentalne polichromie z XVII w., zabytkowe wyposażenie wnętrza, unikatowe na skalę światową opony wielkopostne, krypty w kościelnych posadzkach. Małopolska stawia na promocję szlaku architektury drewnianej, a my przedstawiamy jej perełkę – kościół św. Jana Chrzciciela w Orawce.

Jak to na Orawie było…

Orawka to niewielka wieś na Górnej Orawie, w województwie małopolskim, w gminie Jabłonka. Została założona w 1585 r. przez żupana orawskiego Franciszka Thurzo. Znajdowała się wówczas w granicach rządzonego przez Habsburgów Królestwa Węgier. W XVl i XVII wieku Thurzowie z Zamku Orawskiego, właściciele Orawy, przyjęli protestantyzm i szerzyli go wśród podległej sobie ludności, często wbrew jej woli. W 1920 r. Orawka została przyznana Polsce, w 1939 r. włączono ją w granice państwa słowackiego, sojusznika Rzeszy, by w 1945 r. ostatecznie powrócić do Polski.

Działalność ks. Jana Sczechowicza, pierwszego i zasłużonego proboszcza w Orawce, sprawiła, że w 1651 r. powstała tutaj pierwsza parafia rzymskokatolicka, a wieś stała się ośrodkiem katolicyzmu dla całego regionu. Rekatolizacji Orawy sprzyjał również cesarz Ferdynand III. W latach 1651-1657 wzniesiono obecną świątynię, którą konsekrowano dopiero w 1715 r. Wybudowano również szkołę i szpital dla ubogich.

Perełka wśród małopolskich zabytków

Najcenniejszy zabytek na Orawie jest jednonawowy, zbudowany z drewna modrzewiowego, o zrębowej konstrukcji, ustawiony na kamiennej podmurówce. Jego ściany i dwuspadowy dach są w całości obite gontem. W I połowie XVIII w. dobudowano na osi prezbiterium murowaną kaplicę Matki Boskiej Bolesnej. Wieża izbicowa z kruchtą w przyziemiu, nakryta pierwotnie barokowym baniastym hełmem z latarnią, który w 1901 r. zastąpiono iglicą i czterema wieżyczkami.

Po wejściu do kościółka, zderzamy się z pięknem w pełnym tego słowa znaczeniu. Nadającą koloryt wnętrzu i zarazem bezcenną dekoracją jest polichromia. Cykl obrazów imitujący gobeliny przedstawia sceny z życia św. Jana Chrzciciela. Szczególnie cenny i ujmujący w prostocie jest Dekalog, umieszczony na balustradzie chóru. Malarskie przedstawienie 10 przykazań - „Biblia ubogich" zawiera cenne informacje o ludowej obyczajowości i folklorze dawnej Orawy. Ściany zdobią wyobrażenia 55 węgierskich błogosławionych i świętych. Z całością harmonizuje belka tęczowa z Grupą Ukrzyżowania, na której odkryto inskrypcje pieśni pasyjnej w języku polskim z 1711 r. W dwukondygnacyjnym ołtarzu głównym znajduje się Pieta oraz figury: św. św. Stanisława i Wojciecha (patronów Polski) oraz Stefana i Władysława (węgierscy królowie). W ołtarzach bocznych: w lewym - obraz Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, w prawym – kopia Rubensowskiego „Ukrzyżowania”. Wystroju wnętrza dopełniają: barokowa ambona z wizerunkami ewangelistów i wciąż działające organy z XVII w. W posadzce kościoła wmurowano kilka płyt nagrobnych, w tym m.in. budowniczego kościoła ks. proboszcza Jana Sczechowicza.

Wieżyczka na dachu kościoła Unikatowe na skalę światową są przechowywane w świątyni opony wielkopostne. To grube płótna z malowanymi wizerunkami świętych, które w Wielkim Poście zasłaniały całe prezbiterium - od sufitu aż do podłogi. Najstarsza opona pochodzi z 1676 r. Kamienny mur otacza przykościelny pradawny cmentarz Cmentarz przykościelny grzebalny. Znajduje się tu również grób dwóch polskich lotników Grób polskich lotników , którzy zginęli w Wojnie Obronnej, 3 września 1939 r.

Turyści mogą skorzystać z dużego parkingu Parking przy kościele św. Jana Chrzciciela oraz WC WC - praking przy kościele św. Jana Chrzciciela w budynku remizy strażackiej. W okresie wiosenno-letnim nad wszystkim czuwa Pani przewodnik - w tym roku do 30 września, od środy do soboty (9-17) i w niedziele (12-16) - która każdemu turyście, barwnie i obrazowo, przedstawi historię orawskiej ziemi i scharakteryzuje detale kościółka.

W 2000 r. kościół został wytypowany do listy Światowego Dziedzictwa UNESCO. Niestety, nie został na nią wpisany ze względu na prowadzone na początku XX w. modernizacje świątyni. A szkoda, bo XVII-wieczny zabytek, bezcenny skarbiec urzeka potęgą kunsztu malarskiego i architektonicznego, a zarazem delikatnością, spokojem i zapachem starego drewna. Warto to wszystko poczuć dosłownie i w przenośni.