Ogrodzieniec – "naj" wśród Orlich Gniazd

Największe… najwyżej położone… monumentalne ruiny zamku Ogrodzieniec w Podzamczu znajdują się w miejscu o naturalnych walorach obronnych - na szczycie Góry Zamkowej (504 m n.p.m.), najwyższego wzniesienia Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Podobno już za panowania Bolesława Krzywoustego znajdował się w tym miejscu gród obronny, który został zniszczony podczas najazdu Tatarów w 1241 r.

W czasach Łokietka na pewno istniał tu zamek drewniany. Na jego miejscu Kazimierz Wielki kazał wybudować murowany. Nie był on wielki - pozostałości zachowały się do dziś po południowej i wschodniej stronie ruin. Pierwszym dzierżawcą murowanego zamku został rycerz Przedbórz z Brzezia. Władysław Jagiełło oddał warownię wraz z okolicznymi wsiami we władanie Włodkowi z Charbinowic, cześnikowi krakowskiemu, w 1386 r. Ród Włodków na początku XV w. wzniósł zamek gotycki, który pozostawał w rękach rodu do 1470 r., gdy Jan Bartosz sprzedał go mieszczanom krakowskim Imbramowi i Piotrowi Salomonowiczom. Warownia kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk, by ostatecznie w 1523 r. trafić do Jana Bonera, jednego z najbogatszych ludzi w Polsce. Za czasów Bonerów twierdza została rozbudowana tak, że zyskała miano Małego Wawelu, dorównując siedzibie królewskiej pod względem przepychu i wielkości.

Początek końca warowni nastąpił podczas potopu szwedzkiego w 1655 r., kiedy część została spalona. Od tego momentu zamek, popadając stopniowo w ruinę, przechodził we władanie coraz to innych rodów i nigdy już nie odzyskał dawnego blasku. Ostatni mieszkańcy wyprowadzili się stąd w XIX w. Kamienie z rozpadających się murów budowli posłużyły okolicznej ludności jako darmowy budulec. Z wyniesionych z zamku elementów zbudowano w Podzamczu między innymi niewielką kapliczkę, w której przechowywana jest, pochodząca podobno z czasów najazdu szwedzkiego, żelazna kula armatnia.

Od 1974 r. malownicze ruiny są częściowo dostępne dla zwiedzających. Dzięki prowadzonym przez wiele lat pracom archeologicznym i konserwatorskim wiadomo dość dokładnie, jak wyglądał Ogrodzieniec w latach swej świetności. Zamczysko ma imponujące rozmiary (kubatura 32 tys. m3), a jego zwiedzanie zaczyna się na przestronnym podzamczu, okolonym 400-metrowym murem połączonym z wapiennymi skałkami (m.in. Wielbłąd i Skały Górne, wśród nich Sfinks, Lalka, Niedźwiedź). Do wieży bramnej wiedzie most przerzucony nad fosą. Tzw. zamek wysoki miał trzy kondygnacje, z których zachowała się tylko najniższa. W przyziemiu odkryto unikatowy system chłodni grawitacyjnych, służących jako magazyn żywności. Największą atrakcją zamku są obecnie dwie wieże: Skazańców i Kredencerska. Na czwartej kondygnacji Kurzej Stopki mieściła się sala balowa, w najniższej zachowały się do dziś fragmenty renesansowych fresków. Z baszty przechodzi się na dziedziniec rycerski, gdzie prawdopodobnie zlokalizowana była ptaszarnia.

Jedna z legend związanych z Ogrodzieńcem głosi o wielkim, czarnym psie o płonących oczach, ciągnącym za sobą ciężki łańcuch. Pojawia się on czasem nocami, strzegąc ukrytych w lochach skarbów. Legenda głosi, że to jeden z właścicieli zamku, Stanisław Warszycki, żyjący w XVII w. Ponoć miał on skłonność do torturowania swoich poddanych i za tamte grzechy pokutuje jako dusza wędrująca po zamku pod postacią psa.

W 1973 r. zamek Ogrodzieniec posłużył jako plener zdjęciowy serialu "Janosik". Siedem lat później kręcono tu film "Rycerz" w reżyserii Lecha Majewskiego. W 2001 r. na wewnętrznym dziedzińcu wybudowano duże fragmenty dekoracji, które nie zostały usunięte po zakończeniu zdjęć. Zamek posłużył wówczas jako naturalna scenografia do "Zemsty"w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Dziś zamkiem opiekuje się spółka Zamek, która urządza w nim różne imprezy, częściowo nawiązujące do lat świetności zamczyska. Do najciekawszych należą turnieje rycerskie, "Najazd Barbarzyńców" i "Szwedzi na Zamku". W okolicach znajduje się park linowy, jaskinie (m.in. Jaskinia "W Dziurawej", Jaskinie w Górze Birów) i ostańce, rezerwat archeologiczny Góra Birów, schrony i fortyfikacje poniemieckie (Schron bojowy Ringstand 58c, Schrony poniemieckie pod Suchym Połciem). Niesamowite wrażenie ruiny ogrodzienieckiego zamku robią tuż po zachodzie słońca – warto tu być!

Komentarze i oceny

średnia ocena ogólna: 5

agulka2212 6 Września 2011r. o 10:37 Rewelacja na pewno warto pojechać,chociażby z dzieciakami.Jest tyle pięknych miejsc do zwiedzania w Polsce.I jaki to relaks daleko od zgiełku ocena ogólna

eda898 29 Sierpnia 2011r. o 11:28 w olszytnie sa tez ruiny ale te tutaj o wiele piekniejsze ocena ogólna

niktinny 26 Sierpnia 2011r. o 21:01 cudownie:) w sam raz na sesję ślubną ocena ogólna

matinnne 13 Sierpnia 2011r. o 01:27 ocena ogólna

granat 10 Lipca 2011r. o 12:56 Najpiękniejsze z Orlich gniazd, punkt obowiązkowy podczas wypadu na Jurę ocena ogólna

agnieszka2431255 8 Lipca 2011r. o 16:35 świetne zdjecia, chcialabym tam pojechac ocena ogólna

edytka1120 2 Lipca 2011r. o 14:57 Te ruiny są naprawdę super, chciałabym się znaleźć w takim miejscu. Jest to naprawdę bardzo dobry obiekt do zwiedzania a przy tym można się tam wiele nauczyć. Bardzo ładne zdjęcia.Ruiny jak dla mnie zachowały się w bardzo dobry stanie, są naprawdę urocze. ocena ogólna

 

Dodaj komentarz

Zaloguj się tutaj